Listy Joanny Kulmowej i Wisławy Szymborskiej, zebrane i zredagowane pod skrzydłami wydawnictwa Znak pod tytułem “Tak wygląda prawdziwa poetka, podciągnij się! Listy“, to pozycja nie tylko dla miłośników poezji. Pełna kobiecej szczerości, sympatii i kapitalnego poczucia humoru korespondencja dwóch poetek to lektura zachwycająca głębią przyjaźni, ale też niezwykłym bogactwem językowym i wyobraźnią autorek. To także okazja do poznania twórczości mniej znanej niż noblistka Joanny Kulmowej.

Poetki i przyjaciółki – niepublikowane listy

Zebrana korespondencja pochodzi z okresu 50 lat. Kulmowa wysłała do Szymborskiej przez ten czas 125 listów, Szymborska zaś około 70, znacznie skromniejszych, często zawierających jedynie kilka ciepłych słów. Ta dysproporcja nie dziwi, jeśli wziąć pod uwagę niechęć polskiej noblistki do zwierzeń i jej słynną skrótowość (jak przemówienie noblowskie było najkrótszym w historii Akademii!). Szymborska żartobliwie witała się z o pięć lat starszą koleżanką, pisząc “A teraz opowiem ci całe moje życie”, co oczywiście w jej przypadku było niemożliwe. Przy całej tej oszczędności wypowiedzi nie ulega wątpliwości fakt, jak ciepła przyjaźń łączyła obie kobiety i jakim darzyły się szacunkiem.

Szymborska bardzo ceniła twórczość Kulmowej, czemu często dawała wyraz w przesyłanych listach. Wątek ten jest o tyle istotny, że kobieca przyjaźń oparta na intelektualnej fascynacji to temat ciągle świeży w polskojęzycznej literaturze. Choć listy Szymborskiej i Kulmowej należały do sfery prywatnej, ich publikacja w jakiś sposób pomaga zapełnić tę lukę. Smaczkiem wydania są przedruki rękopisów należących do lobu autorek, potęgujące wrażenie intymnego charakteru wydanej korespondencji. Podobną rolę spełniają malunki Kulmowej akwarelą czy słynne wyklejanki Szymborskiej, które także wysyłała do swojej przyjaciółki.

50 lat przyjaźni zamknięte w listach

Listy poetek to wręcz zbiór zręcznych cytatów, aforyzmów, żartów. Szczególnie słowa wychodzące spod pióra Kulmowej zawierają mnóstwo ciekawych filozoficznych motywów i plastycznych metafor. W “Tak wygląda prawdziwa poetka, podciągnij się! Listy” znaleźć można ponadto wiele odniesień do aktualnej sytuacji społeczno-politycznej, podanych jednak w niedosłownej formie. Korespondencja autorek trwała do 2011 roku, kiedy to Kulmowa wysyła do Szymborskiej – znajdującej się wtedy w szpitalu – ostatni list. Sama przeżyła koleżankę o kilka lat – zmarła w 2018 roku. Te 50 lat korespondencji, teraz zamkniętych na 300 stronicach i odstępnych w księgarniach, to świetny przykład erudycji, talentu i wzajemnej serdeczności oraz poczucia humoru.

Book obraz autorstwa freepik - www.freepik.com